Akker

Aanslagen zoals in Frankrijk gepleegd zijn de mest op de akker van terreur. Niet omdat er zieltjes gewonnen zijn voor de jihad, maar omdat de reactie van Westerse overheden voorspelbaar is. Met het mantra 'voor uw eigen veiligheid' zullen er nog meer draconische anti-terreurwetten aangenomen worden. De trend die begon na de aanslagen op de Twin Towers zijn zal verhevigen. Een trend die gelijk opgaat met de toename van terreur in de gehele wereld. Dat impliceert nog geen causaal verband, maar het is opvallend.

De afstand tussen burger en overheid zal verder vergroot worden, meer dan ooit zullen burgers primair als verdachte beschouwd worden, pas daarna als belastingplichtige, en pas daarna als mens. Privacy? Maar dat geeft terroristen een vrijbrief om hun plannen te beraden! Nee, we moeten van iedereen al hun wegen nagaan. Wat verdien je, voor wie werk je, wat doe je op internet, wat zijn je reisbewegingen, wie ken je? Datastromen verzamelen, koppelen, en risicoprofielen opbouwen, daar zal op worden ingezet.

Het is een begrijpelijke reflex, en electoraal een logische reactie, maar de verkeerde. De veiligheidswinst, zo die er al is, is marginaal. Stéphane Charbonnier, de hoofdredacteur van Charlie Hebdo, werd sinds al 2012 door overheidsdiensten bewaakt. Triest dat dat nodig was, en tekenend dat het geen ruk uitmaakte - vermoord werd hij toch.

Het is niet alleen het aantal 'false positives' dat onschuldige burgers in problemen zal brengen - veel hoger dan het aantal daadwerkelijke terroristen dat je zult opsporen en, als je ze al vindt, kunt weerhouden van terroristische daden. Onschuldige burgers, die buiten hun schuld en weten om ineens als verdachte van terrorisme de boeken ingaan (en kom daar nog maar eens uit). Meer nog dan dat is het de cultuur die gekweekt wordt, eentje van 'wij' tegen 'zij', een cultuur waarin iedereen verdacht is, waarin niet eens duidelijk is wie nu 'wij' en wie nu 'zij' zijn.

Juist in zo'n cultuur zal achterdocht en onvrede welig tieren, juist in zo'n cultuur zullen mensen bang en boos worden, en radicaliseren. Het is een maatschappij waarin het 'samen' uit de samenleving is gescheurd. Terwijl samen de meeste hoop biedt, de massale protesten in Parijs en de rest van Frankrijk zijn wat dat betreft hoopgevend.

Om het maar cynisch te zeggen:  juist samen kunnen besluiten dat je als jihadi een sneue randdebiel bent - hij zal zich toch wel opblazen. Maar beter één randdebiel de lucht in, dan tien in het land.

Kleine zorg

Op het 8-uurjournaal vanavond was een onderwerp dat ging over de dreigende sluiting van kleine, particuliere zorgaanbieders. Ze dreigen te bezwijken onder de bureaucratische last die de nieuwe Wet Langdurige Zorg (WLZ) zorginstellingen oplegt. Deze nieuwe wet, die de AWBZ vervangt, maakt geen onderscheid tussen grote en kleine zorgaanbieders, en stelt een groot aantal randvoorwaarden op, waaraan een zorgaanbieder moet voldoen. Voor kleine instellingen, denk aan logeeradressen voor geestelijk gehandicapten, of kleinschalige dagbestedingsprojecten, is dat niet te doen, en ze moeten volgens de regels dus gesloten worden. Een van de redenen die wordt aangevoerd voor die strenge eisen is, dat men fraude wil tegengaan.

Het is onmiskenbaar waar, dat onder de huidige wet fraude een groot probleem is. Er wordt voor tientallen, misschien wel honderden miljoenen per jaar gefraudeerd. Het gaat dan vaak om zorg die wel gedeclareerd maar niet verleend wordt. Dat kost zorgverzekeraars winst.

Dat is een serieus probleem, dat serieuze aandacht verdient. De manier echter, waarop dat nu gebeurt in de WLZ is mijns inziens zeer discutabel. Je maakt mij niet wijs dat de bulk van de fraude gepleegd wordt via kleine, particuliere zorginstellingen. Daar zullen ongetwijfeld rotte appels tussen zitten. Maar ik denk, dat deze fraude ook wordt gepleegd door de grote instellingen. Sterker, ik geloof dat fraude met zorggeld daar niet als fraude wordt gezien, maar als boekhoudkundige vrijheid. Want als (grote) zorgaanbieder wil je, ja, moet je, winst maken. Dan is het handig om net even teveel zorg te declareren, die net even drie keer zoveel kost. Ik denk, dat de echte bulk van de fraude wordt gepleegd door zorgbemiddelingsbureaus, die claimen de zorgbehoevende (en familie/verzorgers om hen heen) administratieve rompslomp uit handen te nemen, maar die niets anders zijn dan facades voor oplichters. Bureautjes die zorg declareren die nooit werd verleend, door zorgaanbieders groot en klein, die van niets weten. Dan zijn voor deze fraudeurs kleine zorgaanbieders enerzijds handig om zorg op weg te boeken, want daarop is de controle minder streng, anderzijds verlenen die zelden het soort zorg dat de fraudeur veel geld oplevert. De vraag is dus, in hoeverre kleine zorgaanbieders betrokken bij of hoe vaak ze slachtoffer van zijn deze fraude.

Kan ik mijn vermoedens staven met cijfers? Nee. Ik betwijfel zelfs, of deze cijfers er zijn, maar, dat zal ik meteen toegeven, ik heb er ook niet actief naar gezocht, behoudens een beetje googelen. Wat ik wel zeker weet, is dat bemiddelingsbureaus bovengemiddeld vaak een rol spelen in fraude met zorggeld; mijn partner, die voor een gerechtsdeurwaarder werkt, houdt zich dagelijks met dit soort zaken bezig.

Ik ben ervan overtuigd dat juist kleine zorgveraanbieders hun zorg nog vaak uit enige ideele motieven aanbieden. In het 8-uurjournaal dat ik zojuist aanhaalde, ging het bijvoorbeeld over een echtpaar dat geestelijk gehandicapten een logeeradres bood, om hun vaste verzorgers een dagje te ontlasten. Kleinschalig, zonder grote kosten. Een nobel, en nodig, streven.

Daarom denk ik, dat het een slechte zaak is dat juist deze kleine initiatieven met sluiting worden bedreigd. Een lange aanloop, die mij brengt op mijn uiteindelijke punt. Ik denk namelijk, dat bij het opstellen van deze wet, ook de wetgever allang wist dat aan de wet door kleine zorgaanbieders niet te voldoen was. Ik denk, dat zorgverzekeraars bij het opstellen van de wet een grote vinger in de pap hebben gehad. Zij hebben immers expertise, en geld, en invloed. Ik denk, dat het opleggen van draconische bureaucratie zelfs aan kleine zorgaanbieders een bewuste keuze is geweest, die op instigatie van de zorgverzekeraars in de wet is opgenomen. Waarom? Omdat dat dan alleen grote zorginstellingen overblijven, met wie het makkelijk onderhandelen is. Want het mag formeel zo zijn, dat een zorgverzekeraar geen eigenaar kan zijn van de zorginstellingen van wie het de zorg vergoedt, in de praktijk werkt dat natuurlijk niet zo. Zorgverzekeraars hebben zorginstellingen, van huisartsen tot ziekenhuizen, aan een touwtje. Wordt een behandeling niet vergoed, kan een arts of verpleger of verzorger zijn werk niet meer doen, en moet een zorginstelling sluiten. Het is vanuit een dergelijke machtspositie voor een zorgverzekeraar makkelijk 'onderhandelen'. Het wegsaneren van kleine zorgaanbieders levert zorgverzekeraars direct meer geld op, want ze hoeven minder marionetten te bespelen, en de marionetten die ze nog hebben, zijn nog meer direct van hun grillen afhankelijk, omdat het over veel grotere bedragen gaat.

Anders gezegd: eigenlijk is het een ordinaire bezuinigingsmaatregel, door zorgverzekeraars slim gespeeld. Het levert hen gewoon meer winst op. En winst en zorg staan helaas haaks op elkaar.

Sandra

'Erkenning grondrechten mensaap baant de weg voor andere dieren'
bron: Volkskrant

Fascinerende uitspraak. Er wordt in deze uitspraak gesteld dat het dier niet dezelfde rechten en plichten heeft als een mens, maar wel zekere grondrechten. Waar leg je de grens? Van chimpansees is bekend dat ze elkaar soms vermoorden uit schijnbaar geen ander motief dan wreedheid. Zijn zij daar dan voor aansprakelijk, of geldt dan dat zij niet dezelfde rechten en plichten hebben? Ik heb weleens betoogd, dat een dier niet onschuldig kan zijn, omdat het ook niet schuldig kan zijn. Blijft dat zo?

En is het niet opvallend dat, juist nu het met de mensenrechten in de wereld in elk geval niet beter gaat dan enkele decennia terug, getuige de wreedheden die worden begaan, alsmede het afwijzen van grondrechten door groepen als het Vatcaan, IS, Boko Haram, Al Shabaab, getuige de moderne slavernij, die, aangejaagd door het hyperkapitalisme van deze tijd, door grote multinationals zoals Apple en Samsung maar ook grote kledingconcerns, tot norm is verheven, getuige het feit dat, hedendaagse (westerse) regeringen, wederom onder invloed van dat hyperkapitalisme, beetje bij beetje de rechten van de gewone man proberen weg te nemen, denk aan arbeidsrecht, volksgezondheid, privacy, dat juist in die tijd het gezeur of een dier al dan geen persoon is tot een hoogtepunt komt?

Veel korter gezegd: zou het zo kunnen zijn dat als je het gevoel hebt dat je eigen rechten onder druk staan, je je juist dan drukker maakt om die van andere wezens?

De uitspraak over Sandra de orang oetan lijkt in een aantal opzichten nobel. Het is een officiele bevestiging van het sluimerende gevoel dat vrijwel iedereen wel zal kennen: dat dieren eigenlijk niet in gevangenschap horen. Toch verwacht ik, dat deze discussie nog een ingewikkeld en naar ik vrees ongewenst staartje zal krijgen. Want nogal wiedes dat orang-oetans 'cognitieve en emotionele vermogens' hebben; dat wil zeggen, wij kennen hen die toe omdat we gedrag waarnemen dat sterk lijkt op dat van onszelf. Want we kunnen het ze niet vragen. Er zijn talloze diersoorten met die vermogens. Mogen die dan ook niet meer in gevangenschap gehouden worden? Koeien? Katten? Kanaries?

Welke criteria worden er gesteld aan die vermogens? Waar begint 'cognitief' gedrag? Laten we eens googelen: "cognitief: betrekking hebbend op het geheel van adaptieve informatieverwerkingsprocessen waartoe de mens in staat is."

Die definitie is in elk geval niet gehanteerd bij de uitspraak over Sandra de orang oetan. Want zij is geen mens. Blijft volgens deze definitie dus over 'het geheel van adaptieve informatieverwerkingsprocessen'. Dat stelt je voor een kneiter van een probleem. Een plant op de vensterbank groeit naar het licht. Draai je hem om, dan buigt de plant ook om. Daar is dus sprake van een vorm van adaptieve informatieverwerking. Een organisme reageert op zijn omgeving, er is dus altijd sprake van adaptieve informatieverwerking. Er moet dus ergens een grens getrokken worden, en die grens is, denk ik, vrijwel niet te bepalen. Ik denk, dat die grens verder en verder gelegd zal worden; dat wordt in de kop van het artikel ook al gesteld. Eerst mensapen, dan walvissen, dan huisdieren en vee, dan planten, tot we uiteindelijk bij virussen en bacteriën uitkomen.

Mijn instinct zegt, dat het toekennen van menselijke rechten aan dieren eerder voor problemen zal zorgen dan dat het ze zal oplossen. Mijns inziens was het beter geweest als we rechten op laten houden waar ook de soortgrens ophoudt. Dat is geen vrijgeleide om naar believen dieren te mishandelen. Dat is een advies om onszelf, als mens, het leven niet al te onmogelijk te maken. Laten we beginnen eerst onze eigen rechten op orde te krijgen.

Wat onverlet laat, dat het, in ieder geval als gedachtenexperiment, een fascinerende discussie blijft.

Slachtoffer

De essentie zit soms in de klein lettertjes. Neem de discussie over Zwarte Piet. Bent u daar ook zo moe van?

Ik heb niets met de critici, maar nog minder met de militante voorstanders. Die voorstanders zijn best een apart volk; ze zijn tegen gekleurde mensen die echt zijn, maar voor geschminkte blanken.

Vandaag las ik een opiniestuk van ene Henna Goudzand Nahar. Daarin zegt ze, hilariteit alom, dat een Zwarte Piet met roetstrepen (van de schoorsteen) aanleiding kan zijn tot een nieuwe Zwarte Pietendiscussie, want roetstrepen zie je niet op een donkere huid. Dus donkere mensen/kindjes kunnen dan geen Zwarte Piet spelen. Echt, lees het maar na. Ik moet daar enorm van zuchten.

Toch intrigeert dat mij. Wat voor denkkader hanteer je dan?

Ze betoogt in het stuk ook, dat Surinaamse jongeren 100% zijn geintegreerd in de Nederlandse samenleving. Hou die gedachte even vast. Vervolgens leutert ze over de door haar geleide discussieavonden over Zwarte Piet. De oorzaak van de hele discussie ligt, naar haar zeggen, in de taboe die er is op het slavernijverleden van Nederland.

Ze haalt een voorbeeld aan: "Zo was de roep om een slavernijmonument de afgelopen jaren bijvoorbeeld het resultaat van een lang gevecht van zwarte mensen, medelanders die, buiten hun wil om, geboren zijn als Nederlander."

En daar komt de aap uit de mouw! In dat kleine bijzinnetje zit een groot deel van die hele Zwarte Pieten-discussie besloten. 'Buiten hun wil om'

Ik moest daar eerst even over nadenken. 'Buiten hun wil om'? Hoezo? Ze bedoelt, denk ik, dat 'haar soort', dus donkere mensen, weliswaar in Nederland geboren is, maar dat haar voorouders uit Afrika kwamen. Onvrijwillig. Als slaven. Ergens tussen 1621 en 1795. [Scherpslijpers gaan nu roepen dat slavernij in Nederland formeel pas werd afgeschaft in 1863. Dat is zo. Maar slavenhandel was toen al zo goed als over.]

Ze stelt hier dus, dat ze nog steeds lijdt onder het onrecht dat haar voorvaderen honderden jaren geleden is aangedaan. Daar kun je over miepen, dat mag. Ikzelf lijd zelf nog altijd onder de Franse overheersing, en mijn verdaarvoorouders hadden flink te lijden van die Spanjaarden. Best een trauma. Denk ik?

En dan kun je wel koppen dat Surinaamse jongeren 100% geintegreerd zijn, maar dan spreek je jezelf dus tegen. Want die hebben dat dus blijkbaar niet gewild, hier in Nederland zijn! Want donker. Of zo.

Als je je honderden jaren na dato nog steeds de slachtofferrol aanmeet, louter op basis van je huidskleur, dan zul je tot in lengte van dagen een slachtoffer zijn. Maar dat is dan wel een keuze.

OV chipkaart

Ah, de zegeningen van de OV chipkaart. Superhandig, dat ding. Dan kun je dus van de ene kant van het station naar de andere. Dat kon vroeger ook, maar toen hoefde je niet in te checken en weer uit te checken bij de poortjes, zodat werd vastgelegd waar je je op dat moment fysiek bevond. Dat is nodig, want zo'n GSM mast die dat ook vastlegt is maar onnauwkeurig.

Je kunt met de OV chipkaart ook reizen met het Openbaar Vervoer. Sterker, zonder OV chipkaart kan dat niet. Zo'n kaart moet je eerst kopen. Dan kun je hem nog niet gebruiken, want je moet er eerst saldo op zetten. Dat is hartstikke eenvoudig. Je gaat naar een kaartjesautomaat op een NS station, houdt je OV chipkaart voor een scanner, dan krijg je een menu met slechts enkele tientallen opties, daar kies je 'Opwaarderen', daarna het bedrag, dan tik je op de OK knop, dan kan je gaan pinnen, dus dan moet je je pinpas uit je portemonnee pakken terwijl je je OV chipkaart ook nog in je hand had, gehannes, pinpas in apparaat, je gebruikt vanaf dat moment ook een ander scherm, dan pin je een bedrag, als dat is gelukt moet je je OV chipkaart weer voor de scanner houden, waar had ik dat ding nou gelaten, zoeken, voor de scanner houden, NFC magie en hop, je OV chipkaart is geld waard. Dat herhaal je dan telkens als je tegoed onder een kritische grens zakt.

Dat is één. Nu dezelfde handelingen voor je partner. Echt, met 20 minuten is het gepiept, en denk je niet langer met heimwee terug aan de dagen dat je binnen een minuut twee papieren kaartjes kocht.

Maar wacht. Want jij hebt een NS-kortingspas. Daar kan je partner ook op meereizen. Maar dan moet die partner dat product wel eerst op zijn OV chipkaart zetten. OV chipkaart voor de scanner, en zoeken maar. Keuze maken, kaart voor de scanner houden, en klaar. Maar let op: dat moet je op de terugweg opnieuw doen, anders betaalt je partner alsnog vol tarief.

Soms, of in mijn geval heel vaak, vergeet je uit te checken. Vroeger, toen papieren kaartjes nog van papier gemaakt werden, of als je een abonnement had, hoefde dat niet. Bij de NS wordt standaard 20 euro afgeschreven van je OV chipkaart als je incheckt. Voor elke reis die meer dan 20 euro kost, loont het dus om niet uit te checken. Maar voor elke reis die minder kostte, ben je een dief van je eigen portemonnee. Dan kun je, tot maximaal drie keer per jaar, je geld terugvragen.

En dan begint het feest. Je zou denken, dat doe je via de centrale organisatie van de OV chipkaart, Translink. Maar neen. Dat doe je bij de vervoerder die je op dat moment gebruikte. Dat zijn er ongeveer twintig. Je moet dus wel goed opletten met wie je reist!

Bij zo'n vervoerder moet je dan wel een account hebben. Ik vergat laatst uit te checken bij de NS, na een reisje dat zo'n 3 euro kost, dus ik wilde de resterende 17 euro graag terug. Dus ik maakte een account aan bij de NS. Je vult een gebruikersnaam in, en een wachtwoord, en dan kun je - nee, dan kun je niets. Dan sturen ze je een brief, met een bevestigingscode. Dus dan moet je een paar dagen wachten.

Na een paar dagen heb je dan een werkende NS account. Hoera, dan wil ik graag nu m'n geld terugvragen. Je klikt op 'Mijn reishistorie'. Dan verschijnt er een schermpje. 'U heeft geen OV chipkaart toegevoegd. Klik op de onderstaande link om een OV chipkaart toe te voegen.'

Ik heb er dus twee, OV chipkaarten, dus moet ik ze allebei koppelen. Denk ik. Als dat uberhaupt al mogelijk is. Want weet ik veel welke ik gebruikte die dag.  Dat koppelen is heel eenvoudig. Je moet eerst een kaartservice code aanvragen. Daarna moet je naar het station, om je OV chipkaart voor een automaat te houden, dan kies je voor 'Ophalen bestelling', en dan ontvang je een e-mail met een kaartservice code. Daarna kun je verder met stap 2. Easy does it, op zijn Engels.

'Maar wacht!', dacht ik, 'ik heb al een kaartservice code, want ik heb ook een klantenservice code ontvangen toen ik mijn account bij de NS aanmaakte.'

Dus ik klikte monter op 'Stap 2:  Kaartservicecode gebruiken voor koppelen OV-chipkaart aan Mijn NS'.

Helaas, dat is een andere kaartservicecode dan die ik van de klantenservice ontving. Dus ik moest toch eerst Stap 1 doen: een kaartservicecode aanvragen. Om een kaartservicecode aan te vragen, moet je bij de klantenservice het nummer van je OV chipkaart invullen, en je e-mail adres. Dus dat deed ik. Bij 'e-mail adres' vulde ik het e-mail adres in dat ik ook gebruik voor mijn kersverse NS account. Dat leek mij logisch. De NS vond van niet.

'Het ingevulde e-mailadres wijkt af van het e-mailadres voor de OV-chipkaart dat bij ons bekend is.'

Maar ik heb nooit een e-mail adres opgegeven, stelletje <piep>!

"Wilt u de kaartservicecode op dit voor NS nieuwe e-mailadres ontvangen?

Zo ja, dan moet u om de kaartservicecode te ontvangen en vervolgens gebruiken (stap 2), uw OV-chipkaart eerst eenmalig aanbieden aan de NS-kaartautomaat (of één van de overige ophaalpunten voor de OV-chipkaart) om de kaartservicecode te activeren. Als u niet langs de automaat gaat, ontvangt u per e-mail geen kaartservicecode, en kunt u dus niet verder met stap 2!"

Nieuwe e-mail adres? Ik heb net een account gemaakt met dat adres?? En ik moest toch al langs de automaat, dus hoe, wat, eh? AAAAAAAAAAAARGH!!!!!

Echt, die OV chipkaart, superhandig ding.